มองไทยในสื่อบันเทิง : ฐนธัช กองทอง 

วัยรุ่นพันล้าน : ตำนานเศรษฐีวัยรุ่น

          คำกล่าวว่า ‘ชีวิตจริงยิ่งกว่านิยาย’ มักใช้กับเรื่องจริงที่ดูไม่สมจริง เพราะคำว่า ‘นิยาย’ ในสังคมไทย มักจะใช้ในกรณี
 ‘เรื่องแต่ง’   หรือ   ‘เรื่องที่เราจินตนาการขึ้น’  เท่านั้น  เมื่อเรื่องราวในชีวิตจริงมีความไม่สมจริงหรือเกินเลยไปจากเรื่องราว
ในระดับสามัญสำนึกที่คาดการณ์กันได้ เรื่องจริงในชีวิตจริงจึงเป็น ‘ยิ่งกว่านิยาย’

          สังคมไทยแบ่งแยกความเป็น ‘เรื่องจริง’ กับ ‘เรื่องแต่ง’ โดยใช้  ‘ความเป็นไปได้’ หรือ ‘ความสมจริง’  เป็นเส้นแบ่ง 
เรื่องจริงที่เล่าขานกัน เมื่ออยู่ในระดับที่ชวนให้เห็นว่ามีความพิสดารพันลึกจนเกินไป จึงถูกกล่าวหาว่าเป็น‘เรื่องแต่ง’ หรือเป็น 
‘นิยาย’
          ด้วยเหตุนี้   ‘เรื่องแต่ง’   หรือ   ‘นิยาย’   ของสังคมไทย    จึงมักจะนำเสนอเรื่องราวที่เน้นความสนุกสนาน ความบันเทิง 
โดยไม่คำนึงถึงความเป็นไปได้    หรือจำเป็นต้องมีเหตุผลรองรับ   ‘เรื่องแต่ง’     ในสังคมไทยจะทำให้พิสดาร ผิดไปจากหลัก
ความเป็นจริงหรือเกินเลยจากชีวิตจริงอย่างไรก็ได้
          เมื่อวรรณกรรมหรือสื่อบันเทิงที่นำเรื่องราวมาจาก‘เรื่องจริง’หรือ‘ชีวิตจริง’ จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องจัดสรรความจริง
กับความเป็นเรื่องแต่งให้ลงตัว มีสัดส่วนที่เอื้อให้ผู้เสพยอมรับว่าเป็น ‘เรื่องจริง’ ด้วย ขณะเดียวกันก็มีความบันเทิงสนุกสนาน
ตามรสนิยมการเสพเรื่องแต่งที่สั่งสมมาเป็นเวลานานด้วยเช่นกัน
          เหตุนี้เอง   นาน ๆ   ครั้งจึงจะได้เห็นสื่อบันเทิงหรือวรรณกรรมที่สร้างเรื่องราวมาจาก ‘เรื่องจริง’ เพื่อนำเสนอให้คนไทย
ได้เห็นว่า บางครั้งเรื่องราวในชีวิตจริงของคนเราก็มีคุณค่าและมีความเหมาะสมที่จะเผยแพร่ในฐานะที่เป็น ‘เรื่องแต่ง’ ได้ด้วย 
สามารถทำให้สัดส่วนระหว่าง‘เรื่องจริง’ กับ ‘เรื่องแต่ง’ สอดประสานกันจนไม่น่าเบื่อ อีกทั้งยังโดนใจผู้ชมหลายกลุ่มอีกด้วย
          ภาพยนตร์เรื่อง ‘วัยรุ่นพันล้าน’ หรือชื่อในภาษาอังกฤษว่า  ‘Top Secret’   เป็นภาพยนตร์เรื่องล่าสุดที่นำ   ‘เรื่องจริง’ 
มาสร้างเป็นภาพยนตร์    โดยที่ตัวบุคคลจริงยังมีชีวิตอยู่   และยังให้สัมภาษณ์ถึงความสำเร็จในชีวิตของตนอยู่เนือง  ๆ   แม้เมื่อ
ภาพยนตร์ได้นำเสนอสู่สายตาผู้ชมแล้ว     บุคคลจริงผู้นั้นก็ออกมาให้สัมภาษณ์ว่าเนื้อหา    ของภาพยนตร์มีการแต่งเติมเสริมต่อ
เพื่อให้เกิดความสนุกสนาน แต่ก็ไม่ได้เกินเลยไปจากชีวิตจริง  

                                     

          การตกแต่งเรื่องราวเพื่อให้เหมาะสมกับ ‘สื่อ’ ที่นำเสนอเป็นความจำเป็นอย่างยิ่ง เรื่องราวบางอย่างเหมาะที่จะเป็นเรื่อง
สำหรับอ่านบางเรื่องเหมาะสำหรับฟัง และบางเรื่องเหมาะสำหรับดู ดังนั้นเมื่อเปลี่ยน 'สื่อ' จึงจำเป็นต้องเปลี่ยน ‘สาร’ ไปโดย
ปริยาย โชคดีที่เจ้าของเรื่องซึ่งยังมีบทบาทอยู่ในสังคมไทยเข้าใจถึงความจำเป็นดังกล่าว
          การสร้างภาพยนตร์เรื่อง ‘วัยรุ่นพันล้าน’  แม้เมื่อประสานความเป็น ‘เรื่องจริง’ กับ ‘เรื่องแต่ง’ แต่ก็พยายามทำให้ผู้ชม
ติดตามได้อย่างไม่น่าเบื่อ     ผู้ที่พอจะทราบเรื่องราวของบุคคลจริงในเรื่องอยู่บ้างก็    ‘ลุ้น’   ว่าภาพยนตร์จะนำแง่มุมใดมาเสนอ 
และจะให้บิดผันไป   จากเรื่องราวที่ตนเองเคยรับรู้มาอย่างไร    ขณะที่ผู้ที่ไม่ทราบเรื่องราวในชีวิตจริงของบุคคลในเรื่องมาก่อน 
ก็ชมภาพยนตร์เหมือนกำลังชมภาพยนตร์เรื่องทั่วไปอยู่ โดย‘ลุ้น’กับชะตากรรมและความสำเร็จของตัวละครในเรื่อง  และการลุ้น
นี่เองที่เป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้ภาพยนตร์เรื่อง ‘วัยรุ่นพันล้าน’ ประสบความสำเร็จในระดับหนึ่ง
          ในยุคปัจจุบันสื่อบันเทิงทั่วโลกเริ่มให้ความสนใจกับการนำเรื่องจริงมาสร้างเป็นเรื่องเล่าหรือเรื่องแต่งมากขึ้น โดยเฉพาะ
ชีวประวัติของบุคคลสำคัญในวงการต่าง  ๆ   อาทิ   นักกีฬา   นักการเมือง    วีรบุรุษของแผ่นดิน   ศิลปิน  นักวิชาการ ฯลฯ 
การเสพสื่อบันเทิงทั่วโลก ตกอยู่ในกระแสดังกล่าวร่วมกันคือ เริ่มแยกความจริงกับความลวง (เรื่องแต่ง) ออกจากกันได้  และไม่
สนใจไยดีถึงสัดส่วนระหว่างความจริงกับความลวงอีกต่อไป หากแต่ให้ความสนใจกับ‘ความสมจริง’ อันหมายถึงว่า สื่อบันเทิง
เมื่อสร้างออกมาแล้ว มีพลังอำนาจสั่นไหวหัวใจของผู้เสพในวงกว้างให้คล้อยตาม และเชื่อตามที่ผู้สร้างต้องการหรือไม่
          ทว่ากระแสดังกล่าวมิได้มีบทบาทอยู่ในสังคมไทยมากเท่าใดนัก   ดังจะสังเกตว่า การนำเรื่องจริงมาสร้างเป็นวรรณกรรม
หรือสื่อบันเทิงในสังคมไทยนั้น นอกจากจะมีข้อจำกัดที่การจัดสรรสัดส่วนระหว่างเรื่องแต่งกับเรื่องจริงแล้วยังมีข้อจำกัดในด้าน
การคัดเลือกเรื่องราวมานำเสนออีกด้วยดังจะพบว่าเรื่องจริงที่ถูกนำมาเขียน หรือสร้างเป็นสื่อบันเทิงมักจำกัดอยู่เฉพาะผู้ที่ได้รับ
การยกย่องว่าเป็นวีรบุรุษในด้านความรักชาติ เช่น เรื่องราวของพระมหากษัตริย์และทหารเอกที่ปรากฏเรื่องราวอยู่ในพงศาวดาร
หรือตำนานไม่เช่นนั้นก็เป็นเรื่องราวในตำนานซึ่งเชื่อกันว่าเคยเกิดขึ้นจริงในช่วงใดช่วงหนึ่งเช่น เรื่องแม่นาคพระโขนง ซึ่งถือว่า
เป็น       ‘เรื่องจริง’     ที่เป็นต้นแบบเรื่องความรักของคนกับผี      ก่อให้เกิดเรื่องราวในทำนองเดียวกัน ติดตามมาอีกหลายเรื่อง 
หรือเป็นเรื่องราวของบุคคลจริงที่เสียชีวิตแล้วและมีพลังโลดแล่นอยู่ในใจของคนไทยจำนวนมากเช่นกรณี พุ่มพวง ดวงจันทร์
กระนั้นเรื่องราวที่นำเสนอในโลกภาพยนตร์ก็มักจะเป็นการทำให้บุคคลนั้นมีลักษณะของการ ขึ้นหิ้งคือมักจะกล่าวถึงแต่เรื่องราว
ในด้านดี    ก่อให้เกิดผลสำเร็จและเป็นเรื่องที่ผู้เสพยอมรับกันได้อยู่แล้ว    มากกว่าจะนำเสนอแง่มุมจริงในหลาย ๆ   ด้านที่ผู้เสพ
ยังไม่เคยรู้มาก่อน

                                    

         เรื่องราวในโลกของความจริง ที่จะนำเสนอผ่านสื่อในฐานะเรื่องเล่าจึงมีข้อจำกัดเป็นอย่างยิ่ง  หากเรื่องใดยังไม่ใช่เรื่อง
ที่ได้รับการยอมรับ ว่าเป็นเรื่องของวีรบุรุษหรือวีรสตรีแล้ว     ก็อย่าหวังว่าจะถูกนำมาสร้างเป็นภาพยนตร์หรือนำมาเป็นเรื่องเล่า
ที่ถูกผลิตซ้ำได้อีก
          การเป็นวีรบุรุษย่อมหมายถึงการเป็น ‘พระเอก’ ในสังคมไทยนั่นเอง พระเอกที่ถูกสร้างขึ้นในเรื่องเล่า ทั้งเรื่องเล่าที่เป็น
 ‘เรื่องจริง’หรือ ‘เรื่องแต่ง’ล้วนมีลักษณะที่คล้ายคลึงกัน นั่นก็คืออุทิศตนเพื่อความสำเร็จอันควรแก่การเป็นแบบอย่างต่อผู้ชม
หรือผู้เสพ       โดยที่วีรบุรุษเหล่านั้นกระทำการอย่างไม่ย่อท้อ    และไม่ยอมแพ้แก่โชคชะตา    การต่อสู้ของพวกเขาจึงอยู่ในใจ
ของผู้เสพและมีพลังอำนาจอยู่ในโลกของเรื่องเล่านานเท่านาน
          ‘วัยรุ่นพันล้าน’นำเสนอเรื่องราวการต่อสู้ของนักธุรกิจที่ประสบความสำเร็จ จากคนที่สิ้นไร้ไม้ตอกขาดต้นทุนในการต่อสู้
 ไม่ว่าจะเป็นด้านเงินทุนการศึกษา ประสบการณ และโลกทัศน์ทางธุรกิจการที่เขาประสบความสำเร็จได้ จึงเป็นเรื่องยิ่งใหญ่
เกินการคาดหมายด้วยทฤษฎีทางธุรกิจใด  ๆ  ทั้งสิ้น   อาวุธที่ตัวละครอย่าง   ‘ต๊อบ’  พระเอกของเรื่องมีก็คือ   หัวใจที่กล้าต่อสู้
กับอุปสรรคอย่างไม่ย่อท้อ สู้แบบหัวชนฝา สู้อย่างที่เรียกว่าเทหมดหน้าตัก  พร้อมจะเสี่ยงเพื่อหมายจะเห็นความสำเร็จรออยู่
ข้างหน้า    ภาพยนตร์ได้นำการต่อสู้ดังกล่าวไปเชื่อมโยงกับปัญหาครอบครัว อันเป็นปัญหาพื้นฐานของคนในสังคมไทย ทำให้
ภาพยนตร์เรื่องนี้ชวนติดตามและถูกกับรสนิยมการเสพสื่อบันเทิงของคนไทยส่วนใหญ่
          แม้ผู้สร้าง  จะไม่ได้ประกาศว่า    ชีวิตของ    ‘เถ้าแก่น้อย’    ซึ่งประสบความสำเร็จตั้งแต่อายุยังน้อยนี้จะถือเป็นตัวแทน
ของนักธุรกิจไทย   ที่ต้องต่อสู้แทบเลือดตากระเด็น   เมื่อประสบความสำเร็จ     เขาก็เป็นดั่งวีรบุรุษในโลกธุรกิจที่ควรแก่การ
เป็นแบบอย่างของคนไทยทั้งประเทศก็ตาม       แต่เรื่องราวที่นำเสนอในภาพยนตร์       ก็ชวนให้เห็นว่าความไม่ย่อท้อของเขา
เป็นแบบอย่างที่ควรแก่การยกย่องและให้ผู้ชมดำเนินรอยตาม ตอกย้ำให้เห็นว่าความสำเร็จใดๆ ก็ตามจะต้องใช้ความพยายาม 
ไม่มีความสำเร็จใดที่ได้มาโดยง่าย 
          เรื่องราวของ    ‘เถ้าแก่น้อย’ จึงเป็นการเสนอถึงวีรบุรุษของโลกธุรกิจในสังคมไทย  ต่างจาก  ‘ขนบ’ ของเรื่องเล่าไทย
ในปัจจุบันที่นำเสนอผ่านละครโทรทัศน์นวนิยายหรือภาพยนตร์ที่มักสร้างตัวละครนักธุรกิจให้เป็นผู้ร้ายเป็นผู้ที่เอารัดเอาเปรียบ 
เห็นแก่ได้  และมักจะใช้อำนาจในทางที่ผิด ๆ เนื้อหาในลักษณะดังกล่าวนี้สืบเนื่องมาจากการที่เรื่องเล่าไทยมักเว้นช่องว่างไว้
มิให้คนในบางอาชีพเป็นตัวร้ายในเรื่องเล่าไทย     อาทิ  พระ  ครู   ตำรวจ  ทหาร  ข้าราชการ  แม้ว่าในชีวิตจริงจะมีพระทุศีล 
ครูผิดศีลธรรม ตำรวจที่ละทิ้งหน้าที่      ทหารและข้าราชการที่เอารัดเอาเปรียบประชาชนก็ตาม    ดังนั้น   การที่ภาพยนตร์เรื่อง
 ‘วัยรุ่นพันล้าน’ได้ฉีกขนบเรื่องเล่าไทย นำเสนอให้นักธุรกิจเป็นพระเอก และเป็นตัวแทนของวีรบุรุษในยุคทุนนิยม จึงเป็นอีก
ความพยายามหนึ่ง ที่ผู้สร้างภาพยนตร์ต้องการนำเสนอความจริงบางด้าน   และเป็นการสร้างพัฒนาการให้แก่เรื่องเล่าไทยด้วย
          หวังว่าตำนานของผู้ประสบความสำเร็จ     จะสร้างแรงบันดาลใจให้แก่ผู้สร้างและผู้เสพสื่อบันเทิง    เพื่อเปลี่ยนโลกทัศน์
ของคนในสังคมให้ก้าวข้ามอคติบางด้านผ่านสื่อบันเทิงมากกว่านี้ ด้วยความตระหนักว่า ‘สื่อบันเทิง’มิใช่สื่อไร้สาระหากแต่เป็น
สื่อที่ช่วยสร้างความคิดใหม่ๆให้เกิดขึ้นแก่คนในสังคมและแทรกซึมเป็นพลังอำนาจที่วันหนึ่งอาจสร้างจิตสำนึกให้คนทั้งประเทศ
มีความหวังใหม่ ๆ    เฉกเช่นที่ประเทศญี่ปุ่นและเกาหลีได้เคยเสนอเรื่องราวให้ตัวละครทำงานในธุรกิจต่าง   ๆ   และเห็นคุณค่า
ของการทำงานและการสร้างเนื้อสร้างตัว จนกระทั่งสร้างชาติได้สำเร็จ
          แม้วันนี้ ‘วัยรุ่นพันล้าน’อาจจะยังทำหน้าที่นั้นได้ไม่สมบูรณ์นักแต่ก็เป็นก้าวแรกที่ช่วยสร้างความหวังว่าจะมีก้าวต่อๆไป
อย่างน้อยก็ทำให้รัฐเห็นว่า    การสร้างนักธุรกิจเพื่อเป็นพลังสร้างประโยชน์มวลรวมของชาตินั้น    มิได้จำกัดอยู่แค่การสร้างงาน
และสร้างเงินเท่านั้น   หากแต่ต้องสร้างจิตสำนึกให้คนในสังคมมีความมุ่งหวังที่จะประสบความสำเร็จทางธุรกิจ อย่างมีคุณธรรม