ไอดินกลิ่นทุ่ง : วัฒน์ วรรลยางกูร
งามกลางทุ่ง
ความงามของชีวิตมีได้ทุกที่ บนตึกสูง ในซอกตึก ในสลัม ริมทะเล ในป่าเขา ในท้องทุ่ง มีความงามของชีวิตให้ชื่นชม
ได้ไม่จบสิ้น
“เหมือนเพชรค่าล้น ร่วงอยู่บนกองขยะ เหมือนดั่งแม่พระมาคลุกเคล้าเปื้อนโคลนตม
ถ้าเป็นดอกไม้ ก็อยากจะใคร่ลักเด็ดดม นี่ดีแต่เป็นสาวตาคม จึงได้แต่ชมแหละนึกบูชา”
เพลง เพชรร่วงในสลัม ประพันธ์เพลงโดยครูไพบูลย์ บุตรขัน
ฟังเพลงนี้รู้ได้ทันทีว่า ในสลัมไม่ได้มีแต่ยาบ้า โสเภณี จิ๊กโก๋ คนจรจัด หากแต่ยังมีความงามของชีวิต เป็นสาวตาคมที่
เป็นเสมือนเพชรร่วงมาอยู่ในสลัม
มุมมองเพชรร่วงในสลัมนี้ ต้องยกให้กับสายตาแหลมคมของกวี ที่มองทะลุความสกปรกเกรอะกรัง เข้าไปเห็นความงาม
เป็นการมองโลกในแบบโรแมนติค
ส่วนความงามตามท้องทุ่ง หรือพูดให้แคบลง คือการชมสาวในลีลาของลูกทุ่ง เขาชอบสาวแบบไหน งามแบบไหน
ผิวขาวหรือผิวดำ บึกบึนหรืออ้อนแอ้น ผมจะพาท่านผู้อ่านออกสำรวจแบบ ลูกทุ่งโพล แล้วตอนท้ายเรามาสรุปกัน
“สวยก็จริงนะสาว ขาวก็จริงนะน้อง แม้นมีทองจะให้เจ้าแต่ง ครั้นเมื่อถึงยามแลง จะพาน้องแต่งตัวเดิน
เพลินก็จริงนะน้อง ไผมองก็ว่างามสม คิ้วต่อก็ยังแถมคอกลม หางตาแม่คมเหมือนจะบาดใจชาย”
เพลง รำเต้ย ของ ‘เบญจมินทร์’
สะท้อนความงามในพิมพ์นิยมดั้งเดิมของคนอีสานว่า นิยมคนขาว แถมยังมี ‘คิ้วต่อคอกลม’ บ่งบอกความเป็นคน
สุขภาพดี สมบูรณ์ เพราะถ้าเป็นคนผอม คอจะไม่กลม
เช่นเดียวกับลูกทุ่งทางภาคกลาง แถบเมืองสุพรรณ อย่างในเพลงสำเนียงเหน่อ ชื่อเพลงแม่แตงร่มใบ ร้องโดย
ชัยชนะ บุญนะโชติ
“สวยจริงนะน้องสาว ผิวขาวเหมือนกับผลแตงร่มใบ ทำบุญมาแต่ปางใด จึงสวยวิไล บาดหัวใจหนุ่มหนักหนา”
ธรรมดาผลแตงกวา หรือแตงโม จะมีเปลือกสีเขียวเข้ม คือเป็นผลที่โดนแดดเผาตามปกติ หากผลใดโดนใบปกคลุม
จนไม่โดนแดด แตงผลนั้นก็จะมีเปลือกเขียวอ่อนค่อนข้างขาว หรือขาวจั๊วะ ขาวเกลี้ยงนวลเนียน ขาวจนเห็นเส้น
เลือดฝอยเป็นยองใย
ขาวแบบแตงร่มใบ ยังหมายถึง ความขาวผุดผ่องของผิวเนื้อในร่มผ้า ไม้ เมืองเดิม นักประพันธ์นิยายลูกทุ่ง บรรยาย
ภาพ ‘บัวเผื่อน’ นางเอกในนิยายเรื่อง ‘รอยไถ’ ผ่านสายตาอ้ายลือ ผู้เป็นผัว ว่าแม้บัวเผื่อนจะมีลูกหนึ่งคนแล้ว แต่ยังมี
ความงามยั่วใจอ้ายลือ แม้ในยามบัวเผื่อนนอนหลับ ลือยังลอบชมความงามของเมียแบบซอกซอนว่า
“ผิวเนื้อในร่มผ้า ขาวเกลี้ยงจนขึ้นนวล”
อ้ายลือลอบมองผิวเนื้อส่วนไหน คนเขียนไม่ได้บอกไว้ละเอียด และเพราะว่าอ้ายลือยังหลงใหลความงามแห่งชีวิต
ของเมียลูกหนึ่ง เมื่อบัวเผื่อนถูกยายบัวผู้เป็นแม่ พรากบัวเผื่อนให้ไปอยู่กินกับเศรษฐีอ่อน อ้ายลือจึงช้ำใจนัก ตัดพ้อเมียว่า
“หัวใจของบัวเผื่อนก็เยี่ยงเดียวกับบัวน้ำ คอยแต่จะกระเพื่อมไปตามระลอกลม”
พิมพ์นิยมผิวขาวมีมานานแล้ว ไม่ใช่เพิ่งมามีตอนโฆษณาพวกครีมต่าง ๆ ทางทีวี แม้บางกรณีจะไม่เอ่ยมา ตรง ๆ แต่ก็
เข้าใจได้ เช่นในเพลงของ สุรพล สมบัติเจริญ ที่ชื่นชมสาวงามดำเนินสะดวก ราชบุรี ว่า
“ม่วยก็งามบาดใจ ไทยก็งามบาดตา อยู่เหนือฝั่งคงคา โอ้ดำเนินจ๋า พี่รักเท่าชีวี”
สาวดำเนินสะดวกสวยจนมีเพลงชื่นชมก็เพราะมีเชื้อสายจีน เป็นม่วยเต็มร้อยบ้าง ลูกผสมบ้าง จึงมีผิวพรรณขาวสะอ้าน
จน ‘งามบาดใจ’ ชายที่ผ่านไปเห็น
ทั้งนี้จึงรวมไปถึงสำนวนอย่าง ‘คนสวยโพธาราม คนงามบ้านโป่ง’ ไม่ต้องสงสัยว่า ยังอยู่ในดีเอ็นเอแบบมีเชื้อจีนผสม
หรือยิ่งหากผสมเชื้อมอญโพธารามเข้าไปอีก ก็ยิ่งได้ตาคม คิ้วเข้ม เรียกว่า ทั้งขาว ทั้งคมเข้ม จนทำให้เกิดสำนวน คนสวย
โพธาราม คนงามบ้านโป่ง
มาถึงตรงนี้ ลูกทุ่งโพล ประเมินได้เลยว่า ลูกทุ่งไทยชอบผิวขาว
แล้วสาวผิวคล้ำ ผิวดำล่ะ ไม่นิยมบ้างหรือ ในความเป็นจริง สุภาพสตรีจะผิวขาว ผิวเหลือง ผิวคล้ำอะไร ต่างก็ไม่ได้มี
ปัญหาในการจะมีคู่ครอง เพราะในชีวิตจริงของคนเรานั้น การจะหาผัวหาเมียย่อมไม่ได้มองแค่เรื่องผิว หรือตายตัวว่าต้อง
ผิวขาวเท่านั้น
ในส่วนของความนิยมผิวคล้ำ ชื่นชมผู้หญิงผิวดำก็มี หากแต่เป็นเรื่องของคุณค่าผู้ใช้แรงงาน เช่นในเพลง ลูกสาวตาสี
ร้องโดย คำรณ สัมบุณณานนท์ แต่งโดย ครูไพบูลย์ บุตรขัน
“โฉมเอ๋ยสะอางค์น้องนางแน่งน้อย อ่อนช้อยชวนชม
ถึงผิวกร้านคล้ำดำคล้ายดินตม บางคนเมิน
แต่พี่ขอชมและสรรเสริญ รักน้องเหลือเกินตรงที่น้ำใจ”
เป็นความงามแห่งชีวิตในแบบ งามอย่างมีคุณค่าทางสังคม ลูกสาวตาสีผิวดำ เพราะเธอตรากตรำทำนาปลูกข้าวให้คนกิน
ในเพลงนี้จึงย้ำอีกท่อนหนึ่งว่า
“แม้ตัวจะดำน้ำใจแม่น้อง เรียกร้องเมตตา
สงสารแม่น้อง พี่ร้องครวญมา ชมความดี
นี่แหละพวกเรา ลูกสาวตาสี
น้อยคนนักมีผู้ให้เกียรติเธอ”
การชื่นชมพรรณนาผู้หญิงผิวคล้ำไม่ได้มีแค่นี้ ยังมีอีก เช่นในเพลงสาวนครชัยศรี ร้องโดย ชรินทร์ นันทนาคร แต่งโดย
ครูชาลี อินทรวิจิตร
“เพียงขันหนึ่งน้ำจากมือสาว ต่อชีวิตให้ยาว เพราะสาวกรองจากใจ
เนตรเจ้าคม ผมยาวเคลียไหล่ ผิวคล้ำกร่ำไอ แดดโลมไล้กายสาว”
คือบอกว่า เธอผิวคล้ำด้วยไอแดด เนื่องจากเธอเป็นสาวทุ่งนครชัยศรี ต้องทำงานในไร่นาสวน
สรุปว่า จะผิวขาว ผิวดำ ก็เป็นความงามแห่งชีวิตให้กวีเพลงได้พรรณนาชื่นชม
สำรวจเพลงแล้วย้อนมาสำรวจตัวเอง สำหรับผมแล้ว ความงามแห่งชีวิตมีได้หลากมิติ อยู่ที่ความพอดีลงตัว เราสามารถ
หลงรักได้ไม่ว่า เธอจะขาวอย่างแม่แตงร่มใบ หรือดำอย่างลูกสาวตาสี เพราะชีวิตยังมีองค์ประกอบอื่น ๆ อีก นี่พูดจริง ๆ ครับ
ไม่ได้แสร้งพูดให้ตัวเองดูดี เพราะเคยได้รักเต็มหัวใจมาแล้ว ไม่ว่าจะผิวขาว หรือผิวคล้ำ พูดได้แค่นี้แหละ...ความลับต้องมี
ในโลก
องค์ประกอบอื่น ๆ ที่ว่า ก็เช่น ฉากในหลาย ๆ เพลง เวลาพรรณนาชื่นชมความงามของผู้หญิง ยังขึ้นอยู่กับฉาก บรรยากาศ
การแต่งตัว สงสัยจะต้องอธิบายต่อในเดือนหน้า...