จับนิยายใส่จอ: ลำเพา เพ่งวรรณ
วนาลี : ซ่อนตัว ซ่อนรักในขนบนิยายไทย
วนาลี นวนิยายของสราญจิตต์ เป็นเรื่องที่ติดตรึงใจนักอ่านชาวไทยมาเป็นเวลากว่า 50 ปี ดังจะเห็นได้จากมีการ
นำมาสร้างเป็นละครโทรทัศน์อยู่หลายครั้ง และแต่ละครั้งก็ได้รับความนิยมจากผู้ชมทุกครั้งไป ที่เป็นเช่นนี้เพราะวนาลี
เป็นนวนิยายที่ดำเนินเรื่องตามขนบนวนิยายไทยหลายประการ ทำให้ถูกอกถูกใจและต้องกับรสนิยมของนักอ่านไทย
ที่คุ้นเคยกับแนวเรื่องทำนองนี้
จะว่าไปแล้ว เรื่องราวของวนาลีไม่ต่างจากนิทานจักรๆ วงศ์ ๆ หลายเรื่อง พระเอกนางเอกไม่พอใจที่พ่อแม่จัดการ
แต่งงานให้ ทำให้เริ่มต้นด้วยความเกลียดชังและมีทัศนคติที่ไม่ดีต่อกัน แต่ต่อมาความรักก็ลงตัว โดยที่ทั้งสองฝ่าย
มาทราบความจริงว่าคนที่ตนมอบหัวใจให้นั้น คือคนที่ผู้ใหญ่ทั้งสองฝ่ายเห็นชอบมาแต่แรก
แนวเรื่องนี้ปรากฏอยู่ในนวนิยายของดอกไม้สด เรื่อง “ศัตรูของเจ้าหล่อน” ตีพิมพ์เป็นเล่มเมื่อพุทธศักราช 2472
แม้จะเป็นนวนิยายที่พยายามทำให้เป็น “ไทย” มากที่สุดโดยไม่เลียนแบบนวนิยายของตะวันตกอย่างนวนิยายเรื่องอื่น
ก่อนหน้านี้ กระนั้นศัตรูของเจ้าหล่อนก็ยังสืบขนบนิทานจักรๆ วงศ์ๆ อย่างเห็นได้ชัด จะมีความก้าวหน้าอยู่ตรงทัศนะ
ของตัวละครและของผู้ประพันธ์ที่เสนอให้ผู้อ่านเห็นถึงเจตน์จำนงเสรีของชายหญิงยุคใหม่ ซึ่งปฏิเสธการคลุมถุงชนและ
ปฏิเสธระบบราชการ ซึ่งเป็นอาชีพที่ได้รับความนิยมอยู่ในขณะนั้น แต่ดอกไม้สดก็ไม่กล้า “ขบถ” ยังคงเห็นด้วยกับ
จารีตของสังคมไทยในเรื่องการเลือกคู่ครองอยู่
ศัตรูของเจ้าหล่อนยังคงทรงอิทธิพลสืบมายังนวนิยายไทยอีกเป็นจำนวนมาก ขนบ “การซ่อนตัว” ยังคงมีบทบาทต่อ
เนื้อหานวนิยายไทย ไม่ว่าจะเป็นการซ่อนตัวของตัวละครฝ่ายชายหรือหญิง มีทั้งซ่อนตัวแบบที่ตัวละครตั้งใจ และรู้ตัว
ไปจนถึงการซ่อนตัวที่ตัวละครไม่ทราบมาก่อน ขนบดังกล่าวยังปรากฏอยู่ในนวนิยายปัจจุบันเป็นจำนวนมาก รวมถึงละคร
โทรทัศน์ที่สร้างเนื้อหาขึ้นใหม่ก็ยังสืบขนบการซ่อนตัวดังกล่าว
วนาลีก็เช่นกัน ได้สืบขนบการซ่อนตัวไว้อย่างเหนียวแน่น ร้อยตำรวจเอกศยาม พิพรรธ พระเอกของเรื่องปลอมตัวเป็น
“เสือมืด” เพื่อช่วยเหลือนายตำรวจรุ่นพี่อย่างพันตำรวจตรีโสรัตน์ ให้สมรักกับวิชชุดา ซึ่งเป็นนางเอก เสือมืดจับตัว
วิชชุดาไปซ่อนไว้ในกระท่อมกลางป่า โดยมีมารดาร่วมมือด้วย ปลอมตัวเป็นแม่ของเสือมืด ศยามซึ่งเป็นตำรวจจึงซ่อนตัว
เป็นเสือมืด เพื่อให้บรรลุแผนการณ์ดังกล่าว
(โปรดติดตามต่อในเล่ม)